Zapraszam na prezentację antologii "Nowy Dramat Ukraiński" w Krakowie!

Antologia współczesnej dramaturgii ukraińskiej

Nowy Dramat Ukraiński jest pierwszą antologią współczesnego dramatu ukraińskiego w Polsce. Publikacja adresowana jest nie tylko do specjalistów zajmujących się polsko-ukraińskim relacjami kulturalnymi, ale także do szerszego grona odbiorców, których liczba znacznie wzrosła po dramatycznych wydarzeniach na Ukrainie.

W skład antologii wchodzi sześć współczesnych dramatów:

1) Pawło Arje Na początku i na końcu czasów, tłum. Anna Korzeniowska-Bihun
Wbrew zakazom władz w wysiedlonej po katastrofie zonie czarnobylskiej w starej chatce mieszka Baba Prisia, jej córka Sława i wnuk Wowczyk. Prowadzą spokojne i samowystarczalne życie z dala od świata, który doświadczył ich w okrutny sposób. Każde z nich przeżyło swoją traumę i niesie w sobie swój ból. Ale to było tam – w nie-zonie. Tu jest inaczej – spokojnie i zacisznie. Tu nie ma ludzi, którzy mogliby ich znowu skrzywdzić. Krzątają się więc koło domu, zbierają runo leśne, pielęgnują miejscowe zwyczaje i wierzenia w nadprzyrodzone istoty, zamieszkujące pobliskie lasy i bagna. Niemniej pewnego dnia świat zewnętrzny z całą swoją brutalnością wdziera się w ich życie. Oto padają ofiarą nielegalnych łowieckich wypadów, które w porzuconych lasach organizują ukraińskie elity polityczne. Jak mieszkańcy zony mogą się bronić, skoro oficjalnie ich tu w ogóle nie ma?..
Na początku i na końcu czasów jest sztuką poruszającą problem ludzi, których ukraińska rzeczywistość polityczna zepchnęła na margines życia społecznego. Utwór ten reprezentuje tzw. gatunek czarnobylski, czyli literaturę poświęconą katastrofie w czarnobylskiej elektrowni atomowej, choć nie traktuje bezpośrednio o samej katastrofie. Jest głębokim studium ukraińskiego społeczeństwa czasu sprzed Euromajdanu 2013/2014 i jednocześnie profetyczną odpowiedzią na pytanie o genezę ukraińskiej Rewolucji Godności.
Sztuka wygrała selekcję polskiego komitetu Eurodram - European Network for Drama in Translation 2015 i jest przez niego rekomendowana do wystawiania i publikowania.

2) Neda Neżdana Kiedy powraca deszcz, tłum. Anna Korzeniowska-Bihun
Utrzymana w konwencji realizmu magicznego opowieść o współczesnych relacjach wśród młodych w miarę zamożnych ludzi i stagnacji, która ogarnia ich życie. W miasteczku Bez Nazwy od wielu lat nie pada deszcz, nikt się nie rodzi, nikt nie umiera, nic się nie dzieje. Aż do dnia, gdy zjawia się w nim Hałyna – dziewczyna po przejściach, która postanawia uciec od prestiżowej pracy i wielkiego miasta, by w spokoju i oddaleniu leczyć złamane serce. Nic nie jest jednak takie, jakie się pozornie wydaje – urokliwe miasteczko nie staje się cichą przystanią, a poturbowana przez życie dziewczyna słabą i bezbronną ofiarą...

3) Ołeksandra Hromowa (Pohrebinska) Dziewiąty dzień księżycowy,  tłum. Anna Korzeniowska-Bihun
Współczesna ukraińska rodzina z Kijowa: rozwiedziony Ołeh, utrzymujący jednak dość ścisłe kontakty z byłą żoną Ołeną oraz owdowiała matka Ołeha Hanna Arkadijiwna i jej absztyfikant Wiktor Mychajłowycz, prowadzą niepozbawione drobnych konfliktów, acz dość zrównoważone życie. Nagle w progu ich domu staje Iryna. Przyjechała z Izmaiłu. Jest wnuczką zmarłego męża Hanny z pierwszego małżeństwa. Pod pachą trzyma urnę z prochami swojej babci, czyli pierwszej żony męża Hanny. Okazuje się, że ostatnim życzeniem babci było, aby mogła spocząć obok ukochanego mężczyzny, który mimo, że ją porzucił, przez wiele lat słał jej miłosne listy (listy oczywiście Iryna także ma z sobą). Pojawienie się Iryny wywołuje ogromną burzę w życiu kijowskiej rodziny. Mimo wielu oporów i sprzeciwów najbliższych, Hanna Arkadijiwna w porywie szlachetności zgadza się umieścić urnę w grobie męża. Niestety na przeszkodzie staje jej biurokracja. Cmentarz jest zamknięty i chować na nim można tylko członków najbliższej rodziny, do których była żona już się nie zalicza. Hanna Arkadijiwna chodzi od urzędu do urzędu, ale bezskutecznie. W końcu ktoś wpada na szalony pomysł, by nielegalnie zakopać urnę w grobie. Ołeh bierze łopatę, Wiktor Mychajłowycz dłuto. Chowają urnę, wybijają stosowny napis na tablicy i sprawa załatwiona. Iryna wraca do Izmaiłu, a cała historia zmienia nastawienie rodziny do życia. Hanna przyjmuje oświadczyny Wiktora, Ołeh zaczyna godzić się z byłą żoną. I wszystko skończyłoby się pięknie, gdyby nie dociekliwość Ołeny...

4) Natalia Worożbyt Wij. Dramat dokumentalny, tłum.  Jakub Adamowicz
Satyryczna opowieść o transformacji tradycyjnych wartości na wsi ukraińskiej inspirowana klasycznym opowiadaniem Mikołaja Gogola pod tym samym tytułem. W sztuce Natalii Worożbyt rzecz się dzieje także na Ukrainie, ale w dzisiejszych czasach. Dwóch Francuzów na zaproszenie ukraińskiej koleżanki (wysłane przez Skype) trafia na ukraińską wieś. Przez przypadek wysiadają z autobusu przystanek wcześniej. Docierając do właściwego miejsca spotykają na swej drodze dziwne postaci oraz są świadkami niewiarygodnych sytuacji, w tym jednego morderstwa i trzech pogrzebów...

5) Saszko Brama Wątróbka wieprzowa, tłum. Robert Sknadaj
Dramatyczna opowieść o żołnierzu służącym w Afganistanie pod koniec istnienia Związku Radzieckiego. Młody poborowy trafia na prawdziwą wojną, gdzie nie ma sentymentów, gdzie jest śmierć, a każdy aspekt życia wypełniony jest przemocą. Przemianę chłopca Saszko Brama wpisuje w trywialną metaforę: oto żywe mięso, które trzeba przemielić – jak wieprzową wątróbkę, z której w tle matka żołnierza przygotowuje ulubioną potrawę syna...

6) Den Humenny FEMEN’izm, tłum. Robert Sknadaj
Sztuka dokumentalna zbudowana z relacji zwolenników i przeciwników ukraińskiej grupy FEMEN. Dziewczyny, które jedyną dostępną bronią – gołym ciałem – demonstrują swój sprzeciw wobec patriarchalnych porządków na Ukrainie dla jednych są uosobieniem odwagi, dla innych zepsucia. Den Humenny wpisał to w dwugłos oskarżeń i pochwał – podobnie brutalnych, wulgarnych i demonstrujących pełne niezrozumienie wobec zjawiska, którego Ukraina nigdy wcześniej nie widziała...

Daroussia la Douce

Dzięki wydawnictwu Gallimard na rynku książkowym pojawiło się francuskie tłumaczenie bestsellera Marii Matios "Słodka Darusia". Autorką francuskiego przekładu jest Iryna Dmytrychyn.
Więcej informacji na temat wydania można znaleźć na stronie wydawnictwa.

"Słodka Darusia" Marii Matios trafi na ekran

Wczoraj w Kijowie odbyła się oficjalna prezentacja zwiastuna do filmu "Słodka Darusia" Marii Matios, Reżyserem obrazu jest Ołeksandr Denysenko, a opiekunem artystycznym Andrzej Wajda.

Oto zwiastun:

Performance: perspektywa ukraińska

Śródmiejski Ośrodek Kultury w Krakowie i pismo kulturalne "Fragile" zapraszają

23 lutego o godz. 18:00

na spotkanie z Juliją Poczynok, poświęcone światowemu i ukraińskiemu performansowi.

 

Podczas spotkania zostaną omówione słabo jak dotąd zbadane zjawiska w literaturze ukraińskiej - szczególny rodzaj sztuki performance, która łączy elementy werbalne, wizualne i wydarzeniowe, a także historia performance w sztuce europejskiej i amerykańskiej XX wieku - zwłaszcza te osobne tradycje, które w rezultacie doprowadziły do powstania "nowej sztuki".

Julija Poczynok skoncentruje się na rozróżnieniu happeningu i performance w literaturze. Rozważania teoretyczne będą odnosiły się do konkretnych przykładów performatywnego aktu współczesnej literatury ukraińskiej. Wybrane przykłady nie tylko przekonują o wystarczalności/ wydajności performatywnej literatury, ale także określają różne kierunki jej rozwoju.

Julija Poczynok - ukraińska krytyczka literacka, poetka, dziennikarka. Członkini Narodowego Związku Dziennikarzy Ukrainy (2013) i Towarzystwa Naukowego Szewczenki (2013), doktorantka w Katedrze Teorii Literatury i Literatury Porównawczej Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Iwana Franki. Pisze pracę na temat ukraińskiej poezji eksperymentalnej końca XX i początku XXI wieku. Obecnie odbywa staż naukowy w Katedrze Antropologii Literatury i Badań Kulturowych UJ. Pisze pracę naukową pt. „Eksperymentalizm jako kierunek kulturowo-artystyczny końca XX - początku XXI wieku”. Autorka książki poetyckiej „W stronę słońca” (2006) oraz książki krytycznej „Co będzie jutro?” (2013). Moderatorka licznych akcji literackich. Interesuje się teorią literatury, poezjografią, dziennikarstwem, krytyką literacką, postmodernizmem i awangardą, poezją eksperymentalną, sztuką współczesną, performatyką oraz kulturą nowych mediów. Urodzona w Tarnopolu; obecnie mieszka w Krakowie.
Wykład będzie ilustrowany archiwalnymi performansami.

  

23 lutego 2015 r., godz. 18:00

Śródmiejski Ośrodek Kultury w Krakowie ul. Mikołajska 2, 31-027 Kraków

 

Więcej informacji na facebookowej stronie wydarzenia, czyli tutaj.

Ukraiński maraton w Telewizji Polskiej

W środę 4 lutego kanał TVP Kultura rozpoczął emisję siedmioodcinkowego cyklu pt. "Zima, która nas zmieniła". Są to filmy znakomitej grupy dokumentalistów BABILON'13, która rejestrowała wydarzenia podczas ukraińskiego Euromajdanu. Dwa pierwsze odcinki zostały już zaprezentowane, w kolejne środy będzie można zobaczyć resztę. Są to bardzo osobiste, czasem wręcz intymne relacje ludzi, którzy wzięli udział w ukraińskiej Rewolucji Godności, płacąc za to często ogromną cenę.
Więcej informacji na temat cyklu  można znaleźć na stronie TVP Kultura.
Natomiast 18 lutego o godz. 23.45 TVP1 wyemituje film dokumentalny w reżyserii Wołodymyra Tychego "Nadija Sawczenko - Nasza Nadzieja" o ukraińskiej pilotce więzionej w Moskwie.
Oto ukraiński trailer filmu:


Wszystkie filmy w moim tłumaczeniu.

W niedalekiej przyszłości szykują się jeszcze kolejne emisje bardzo ciekawych filmów, ale na razie to tajemnica...

Wschód-Zachód. Wiersze z Ukrainy i dla Ukrainy

Aneta Kamińska, poetka i tłumaczka, wydała kolejną antologię poezji ukraińskiej w polskim tłumaczeniu "Wschód-Zachód. Wiersze z Ukrainy i dla Ukrainy". Tym razem są to wiersze poświęcone krwawym wydarzeniom na Ukrainie. Wśród autorów znajdują się zarówno wybitni i znani poeci, na przykład Hałyna Kruk, jak i ludzie, którzy po raz pierwszy chwycili za pióro, by w ten sposób odreagować traumę wojenną. Bez wątpienia to właśnie oni zmienią oblicze ukraińskiej literatury i sztuki, wprowadzając do nich wątki i style do tej pory nieobecne i nieznane. "Ta antologia wzięła się z bezsilności, - pisze Aneta Kamińska, - ale przyjemnie było obserwować, jak w trakcie pracy bezsilność stopniowo zamieniała się w siłę i przekonanie, że poezja jednak może i pomoże Ukraińcom w dojrzewaniu do Zachodu, Polakom w dojrzewaniu do Wschodu i spotkamy się gdzieś po drodze, lepsi, głębsi i mądrzejsi, żeby być dla siebie wsparciem i oparciem".
W drugiej części zbiorku opublikowane zostały wiersze polskich autorów inspirowane ukraińską rewolucją, m.in. Bohdana Zadury, Anety Kamińskiej i Radosława Wiśniewskiego.
A oto jeden z najbardziej wstrząsających utworów z antologii. Publikuję go dzięki uprzejmej zgodzie Autorki i Tłumaczki.

Hałyna Kruk / tłum. Aneta Kamińska

18 lutego 2014 roku

My wszyscy, Europo, jesteśmy tak głęboko zmartwieni,
                                                             że niektórzy nawet martwi.

Czyść częściej youtuby,

żeby tutejsze okrucieństwo nie raziło twoich obywateli.

Niektórzy z naszych nigdy cię nie zobaczą na własne oczy.

Ty też masz coś ze wzrokiem, Europo, uparcie nie widzisz

ich wybitych oczu i ran postrzałowych.

Niektórzy więcej nie będą mogli, Europo, nie gniewaj się,

nawet ręki ci podać (chyba że protezy!),

nawet dotknąć kultury twojej minionych wieków.

Strzeż swoich obrzeży, Europo,

żeby nie dotknęło cię przypadkiem,

wsłuchaj się, na wszelki wypadek, czy jeszcze krzyczymy

od uderzeń kolb, wojskowych butów i pałek.

Nasze dzieci wyrosną na złe, Europo,

nie dadzą wiary

histerycznym i łzawym twoim wiadomościom

o bezdomnych zwierzętach.

Wybacz im, Europo, nie dziw się im, my wszyscy tu jak zwierzyna –

odstrzeliwują nas, jak wściekłych, nabojami na wilki.

Co ty, Europo, robiłaś w tym czasie – zestawiałaś zaginionych i zabitych?

myłaś ręce? czekałaś na potwierdzenia? chowałaś się jak rzecz sama w sobie?

Dla miru – mir, dla muru – mur, tylko pieniądze nie śmierdzą.

I ofiary

nie są warte obrony, jeśli to nie gołębie?

"Teatr" z tryzubem

Październikowy numer polskiego miesięcznika "Teatr" prawie w całości poświęcony jest teatrowi na Ukrainie. Zaprezentowane zostały w nim różne wizje sceny, a także różne sylwetki współczesnych ukraińskich reżyserów teatralnych i dramaturgów. Autorami artykułów są wybitni ukraińscy teatrolodzy i krytycy teatralni. W numerze znalazł się także mój tekst o kulturze ukraińskiej sprzed i w czasie Majdanu.
Oficjalna prezentacja tego numeru pisma odbędzie się w Teatrze Powszechnym 26 października o godz. 19.30 w ramach debaty "Teatr rewolucji? Rewolucja teatru?' W dyskusji udział wezmą Natalia Worożbyt, Pawło Jurow i ja, a prowadzić ją będzie Jacek Kopciński i Joanna Wichowska.

Tylko dla dorosłych...

Szkic spektaklu Zbombardowani Sary Kane otworzy 9 i 10 października 2014 r. pierwszy teatralny sezon Pierwszej sceny współczesnej dramaturgii „Drama.UA” we Lwowie. Będzie on nosił wiele mówiący tytuł Wojna.

Inscenizacja Zbombardowanych ma być nowym sposobem współpracy z publicznością. Sezon teatralny zainicjuje szkic spektaklu, który w ciągu kolejnych miesięcy, dzięki dyskusji z widzami, nabierze kształtów pełnowartościowego przedstawienia. W projekcie biorą udział znakomici lwowscy aktorzy: Anastasija Pereć, Ołeh Stefan i Jarosław Fedorczuk. Reżyseruje – Pawło Arje.

Poniżej trailer przedstawienia. Uwaga! Tylko dla dorosłych.

Źródło: materiały prasowe Mystećkiej Majsterni „Drabyna", autor zdjęcia i trailera: Wołodymyr Stećkowicz

Krakowski "Mit Galicji"

Galicja – mityczna kraina? Marka, za pomocą której można sprzedać wszystko? Każdy ma inne wyobrażenia na temat Galicji. Jest ona dziś szczególnie ważna na Ukrainie, gdzie stała się narzędziem gry politycznej. Rozpoczynająca się 10 października w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie wystawa „Mit Galicji” pozwala skonfrontować mit z faktami historycznymi i perspektywą uwikłanych w tę historię narodów.

Galicji już nie ma. Zniknęła z mapy Europy w 1918 roku wraz z rozpadem monarchii austro-węgierskiej, której była prowincją. Ale wciąż istnieje w świadomości i pamięci zbiorowej dzisiejszych mieszkańców tego regionu. To przestrzeń wyobrażona, z którą czują więź emocjonalną i psychologiczną. Mit Galicji wciąż kształtuje ich tożsamość. Krakowska wystawa to próba odpowiedzi na pytanie, jak powstał i jaki jest współczesny wymiar tego mitu, dlaczego odwołuje się do niego literatura, sztuka i film, a sama galicyjskość jest dziś atrakcyjną marką.

Ekspozycja konfrontuje mityczne wyobrażenia z faktami historycznymi i perspektywą uwikłanych w tę historię narodów. W tym zderzeniu ujawnione zostają wspólne lub odmienne sensy galicyjskości polskiej, ukraińskiej, austriackiej i żydowskiej, tworząc obraz tego, jak mit Galicji funkcjonuje w powszechnej świadomości, kulturze, życiu społecznym i politycznym. Wystawa prezentuje Galicję jako krainę paradoksów. Z jednej strony to tam budziły się narodowe tożsamości i kultury, z drugiej odrębność etniczna zamkniętych w sztucznie utworzonych granicach grup prowadziła do licznych napięć. Najbiedniejsza i najbardziej zacofana prowincja monarchii, za sprawą kolei żelaznych i złóż ropy naftowej, przeżyła skok cywilizacyjny i stała się miejscem narodzin wielu fortun.

„Mit Galicji” to jedna z najważniejszych z prezentowanych w Międzynarodowym Centrum Kultury ekspozycji. Na wystawie znalazło się blisko 600 eksponatów – dzieł sztuki, archiwaliów i artefaktów – dotąd nieeksponowanych w kontekście badań nad Galicją i jej dziedzictwem kulturowym. Wśród nich zobaczymy m.in. prace Jacka Malczewskiego, Maurycego Gottlieba czy Włodzimierza Tetmajera a dzieła współczesnych artystów polskich takich jak Tadeusz Kantor i Mirosław Bałka zawisną obok prac ich ukraińskich kolegów: Jurka Kocha i Włodka Kostyrki. Ekspozycję dopełniają dokumenty historyczne, unikatowy zestaw map archiwalnych i przedmioty codziennego użytku.

Wystawa została podzielona na cztery główne części tematyczne. Pierwsza wprowadza zwiedzających w najważniejsze zagadnienia wystawy. Druga przedstawia mity założycielskie Galicji, których początki wiążą się z rozbiorem Polski, uwzględniając perspektywy polską, ukraińską, austriacką i żydowską. Trzecia prezentuje różne aspekty problematyki galicyjskiej lat 1772–1918, od mapowania, przez ekonomię i infrastrukturę, po religię, edukację i kulturę. Istotnym wątkiem poruszonym w tej sekcji jest autonomia, jaką prowincja uzyskała w 1867 roku oraz rozpadu Galicji i całego cesarstwa austro-węgierskiego. Czwartą sekcję – „Galicja po Galicji” – poświęcono współczesnym odsłonom tego historycznego mitu, dziwnie trwałego sentymentu do Franciszka Józefa, czy komercyjnemu wykorzystaniu Galicji jako marki.

Wystawa jest zwieńczeniem czteroletniego projektu badawczego poświęconego wielonarodowemu dziedzictwu historycznemu obszaru Galicji, który Międzynarodowe Centrum Kultury realizowało we współpracy z wiedeńskim Instytut für den Donauraum und Mitteleuropa. Zaangażowani w projekt eksperci od tematyki galicyjskiej, historycy, pisarze oraz przedstawiciele instytucji kultury trzech krajów: Austrii, Polski i Ukrainy prześledzili kształtowania się mitu Galicji, jego współczesnej recepcji i znaczenia, co stanowiło punkt wyjścia do stworzenia scenariusza ekspozycji. Wystawa powstała we współpracy z Wien Museum, gdzie będzie prezentowana już w marcu 2015 roku.

Mit Galicji, Galeria Międzynarodowego Centrum Kultury, Kraków, Rynek Główny 25, 10 października 2014 – 8 marca 2015, www.mck.krakow.pl

Wystawa została objęta honorowymi patronatami:

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP, profesor Małgorzaty Omilanowskiej; Prezydenta Miasta Krakowa, profesora Jacka Majchrowskiego; Ministra ds. Sztuki, Kultury, Konstytucji i Służby Publicznej Republiki Austrii, doktora Josefa Ostermayera; Burmistrza Wiednia, doktora Michaela Häupla

Organizatorzy wystawy: Międzynarodowe Centrum Kultury oraz Wien Museum

Patroni: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Miasto Kraków

Sponsorzy: Kraków Airport, Andel’s Hotel Cracow

Partnerzy: MPK, Krakowski Kredens, Teatr Bagatela, CA Visual Com

Patroni medialni wystawy: Polskie Radio Program 2, TVP KULTURA, Telewizja M

Stali patroni medialni: TVP Kraków, Radio Kraków Małopolska, Gazeta Wyborcza, Karnet, In your pocket, Herito, Polski Portal Kultury O.pl, AHiCE

Źródło: Materiały prasowe Galerii Międzynarodowego Centrum Kultury

Portret kobiecy...

Kilka miesięcy temu na rynku wydawniczym ukazała się antologia poezji "Portret kobiecy w odwróconej perspektywie...", zawierająca wiersze dwunastu poetek z Czech, Słowenii i Ukrainy. Wczoraj i przedwczoraj w Warszawie można było spotkać się z sześcioma autorkami i ich polskimi tłumaczami. W księgarni "Tarabuk" i ogrodach Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego odbywało się publiczne czytanie poezji - w oryginale i w przekładzie. Ukrainę reprezentowała Hałyna Kruk i Julija Stachiwska. Wszystkim miłośnikom dobrej literatury polecam lekturę antologii, zwłaszcza że prezentowane w niej wiersze są w dwóch wersjach językowych.

Współczesna ukraińska dramaturgia na własnej scenie

Pod koniec września 2014 roku we Lwowie zostanie otwarta nowa instytucja teatralna – Pierwsza Scena Współczesnej Dramaturgii Ukraińskiej „Drama.UA”. Inicjatorami jest powstania są Mystećka Majsternia „Drabyna” i Wydział Kultury Lwowskiej Rady Miejskiej. Pierwsza scena „Drama.UA” nawiąże stałą współpracę z Lwowskim Teatrem Dramatycznym im. Łesi Ukrainki.

Scena „Drama.UA” to pierwsza i, jak na razie, jedyna w Ukrainie stała platforma poświęcona inscenizacjom współczesnej dramaturgii.

Sezon teatralny Pierwsza Scena „Drama.UA” rozpocznie pod koniec września 2014 r. szkicem przedstawienia według sztuki klasyka współczesnej nowej dramaturgii brytyjskiej Sarah Kane Zbombardowani.

W sezonie 2014/2015 zaplanowane są premiery spektakli i czytań scenicznych na podstawie sztuk znanych brytyjskich dramaturgów Marka Ravenhilla i Polly Stenham, Białorusina Maksyma Dośki, Ukrainki Natali Worożbyt, Polki Małgorzaty Sikorskiej-Miszczuk i in. Nad inscenizacjami pracować będą reżyserzy z Ukrainy i z Europy.

Poza przedstawieniami i czytaniami Pierwsza Scena Współczesnej Dramaturgii „Drama.UA” realizować będzie projekty interdyscyplinarne. W najbliższej przyszłości będą to pokazy spektakli na wideo „Teatr na ekranie”, wykłady „Drama. Współczesne”, wspólne czytanie dramatów z publicznością „Dramahurtok”.

Projekt realizowany jest dzięki wsparciu Fundacji Rinata Achmetowa „Rozwój Ukrainy”, Lwowskiego Teatru Dramatycznego im. Łesi Ukrainki oraz programu Ministerstwa Kultury Ukrainy „Wzajemne zrozumienie”.

Źródło: materiały prasowe Mystećkiej Majsterni „Drabyna”

"Ostatnia szychta" Ołeksija Rosycza

W czerwcowym numerze "Dialogu" ukazało się moje tłumaczenie "Ostatniej szychty" Ołeksija Rosycza - jednej z najlepszych współczesnych sztuk ukraińskich, na które się natknęłam. Jest to opowieść o górnikach z Donbasu, którzy od miesięcy nie dostają pensji, nie mają czym wykarmić rodzin i specjalnie wywołują katastrofę w kopalni, by ich bliscy otrzymali odszkodowania. Historia ta przedstawiona została w iście brechtowskim stylu, poprzez całą serię scen obyczajowych i szeroką galerię najróżniejszych ludzkich typów. To bardzo smutna sztuka, choć autor nazwał ją "tragikomedią", ale właśnie ten komiczny odcień, wyczuwalny w dialogach, jeszcze bardziej pogłębia tragiczną wymowę całości. "Ostatnia szychta" to właściwie odpowiedź na pytanie, dlaczego wybuchł Majdan. Przedstawienie takiego stanu, w którym społeczeństwo zostaje dociśnięte do ściany; takiej desperacji i ostateczności, która znajduje swe ujście tylko w wybuchu najzwyklejszej ludzkiej złości.

Apel o uwolnienie Pawła Jurowa i Denysa Hryszczuka

 Rodzina i przyjaciele Pawła Jurowa i Denysa Hryszczuka zwracają się z prośbą o zapoznanie się z poniższym apelem o uwolnienie Pawła Jurowa i Denysa Hryszczuka, którzy od piątku przetrzymywani są przez separatystów w Słowiańsku na Ukrainie. Bylibyśmy wdzięczni za Państwa wsparcie i złożenie podpisu. Aby wesprzeć nasze starania, prosimy o wysłanie apelu podpisanego imieniem i nazwiskiem (oraz nazwą stanowiska/zawodu i instytucji) na adres freepavlo@gmail.com. Planujemy przesłać apel z podpisami zarówno do ukraińskich, jak i międzynarodowych instytucji wierząc, że pomoże to w uwolnieniu Pawła i Denysa. Z góry dziękujemy za wsparcie.

Apel o uwolnienie Pawła Jurowa i Denysa Hryszczuka
Apelujemy o uwolnienie Pawła Jurowa i Denysa Hryszczuka, którzy od piątku przetrzymywani są przez separatystów w Słowiańsku na Ukrainie.
Pawło Jurow (ur. 1980), reżyser teatralny oraz Denys Hryszczuk (ur. 1985), wolontariusz zaangażowany w działania artystyczne, w piątek 25 kwietnia przyjechali do Słowiańska, skąd tego samego dnia mieli wracać do Kijowa. Po południu ich telefony zamilkły. W poniedziałek 28 kwietnia do rodzin dotarła wiadomość, że Pawło i Denys są przetrzymywani przez separatystów. Nie ma z nimi kontaktu, nie wiadomo, kiedy zostaną uwolnieni, nie wiadomo, co było przyczyną zatrzymania.
Pawło Jurow jest reżyserem teatralnym, działaczem kultury, laureatem nagrody „Kijowski Pektorał” 2011, twórcą inicjatywy promującej współczesną dramaturgię światową „DramPortal”, współpracownikiem najważniejszych ukraińskich festiwali teatralnych oraz sieci East European Performing Arts Platform (Wschodnioeuropejskiej Platformy Sztuk Performatywnych).
Apelujemy o natychmiastowe uwolnienie Pawła Jurowa i Denysa Hryszczuka.
Wierzymy, że ten międzynarodowy apel ludzi kultury przyniesie efekt i obaj jak najszybciej będą mogli bezpiecznie wrócić do swych domów i kontynuować pracę artystyczną.

Apel dramaturgów ukraińskich

Dramaturdzy i Działacze Teatralni Świata,

zwracają się do Was dramaturdzy Ukrainy – kraju, który dziś się próbuje złamać, przeciwko któremu władze Federacji Rosyjskiej długi czas prowadziły wojnę informacyjną, a obecnie rozpoczynają prawdziwą, łamiąc wszystkie międzynarodowe zobowiązania, zwłaszcza Porozumienie Budapeszteńskie, gwarantujące nasze bezpieczeństwo. Pokojowe akcje protestu na Majdanie przeciwko wycofaniu się z kursu eurointegracji, korupcji i łamaniu praw do życia i wolności stały się naszą Rewolucją Godności. Oskarżenia o nacjonalizm i totalitaryzm są kłamstwem propagandowym naszego krwawego dyktatora i władz FR, nie mającym niczego wspólnego z rzeczywistością. Wśród tych, którzy stanęli w obronie Majdanu i poszerzyli szeregi „Niebiańskiej Sotni” poległych, są Ukraińcy ze wszystkich stron Ukrainy, Rosjanie i Białorusini, Ormianie i Żydzi, Gruzini i Tatarzy. Natomiast głównymi terrorystami w kraju stali się wysokiej rangi urzędnicy na czele z byłym prezydentem Wiktorem Janukowyczem, którzy wykorzystali przeciw ludności cywilnej cały arsenał dyktatury faszystowskiej, łącznie z siłami bezpieczeństwa, milicją, sądami i kryminalnymi najemnikami: masowe pobicia, tortury, palenie samochodów i budynków, ataki gazowe i granaty, armatki wodne i pojazdy opancerzone, bezprawne zatrzymania, strzały z karabinów snajperskich i automatów. Strzelano do aktywistów i przechodniów, do dziennikarzy i medyków, duchownych i artystów. Przez trzy miesiące nasz naród walczył o prawo do godnego życia za cenę setek zabitych, tysiąca rannych i złamanych losów tysięcy innych. Wśród nich są także nasi koledzy – działacze teatralni i pisarze. Były prezydent haniebnie uciekł z kraju i jest ścigany listem gończym za zorganizowanie masowych zabójstw. A parlament podejmuje decyzje służące stabilizacji kraju i odnowieniu kursu radykalnych reform i eurointegracji. Jesteśmy wdzięczni wielu krajom świata za skuteczne poparcie. Nareszcie mieliśmy kilka dni pokoju i wolności. Jednakże stało się jasne, że prawdziwym autorem potężnego scenariusza terrorystycznego na Ukrainie były władze FR. Putin i jego drużyna boją się Majdanu, ponieważ Majdan to nie terytorium, lecz sposób myślenia społeczeństwa obywatelskiego, to wewnętrzny bastion wolności. Przecież teraz Majdan zjawił się także na placu Czerwonym – setki Rosjan zostały aresztowane za pokojową akcję pod hasłem „Nie – wojnie”. Władza na Kremlu nie tylko udziela schronienia i nadaje obywatelstwo przestępcom, którzy rozstrzeliwali i katowali obywateli Ukrainy, ale także ogłosiła krucjatę przeciwko nieistniejącemu nazizmowi, zasadniczo powtarzając retorykę i metody Hitlera. Żal, że formalnym pretekstem do rozpoczęcia działań wojennych stał się język i kultura – obrona rosyjskojęzycznych mieszkańców Ukrainy. Jest to absolutne kłamstwo. Prawa Rosjan i język rosyjski nigdy nie były prześladowane na Ukrainie. W przeciwieństwie do Rosji, gdzie nie ma żadnej ukraińskiej szkoły, przedszkola, teatru czy gazety mimo obecności największej diaspory etnicznych Ukraińców. Ponadto o język walczy się na stronach książek i scenach teatrów. Kiedy kulturę próbuje się chronić automatami i czołgami – kultura umiera. Każda. I ukraińska, i rosyjska. Na Ukrainie nie trzeba nikogo chronić. Jesteśmy pokojowym, wielonarodowościowym krajem, któremu wystarczyło uczucia ludzkiej godności i odwagi, by zrzucić przestępczy rząd. Nie dla zysku, a dla wartości demokratycznych. My nie chcemy walczyć z Rosjanami. Życzymy im pokoju i dobrobytu.
Dramaturdzy i Działacze Teatralni Świata,
wydarzenia na Ukrainie dotyczą każdego. Jesteśmy u progu wojny, która może się stać straszną próbą dla całego świata, przecież paralele z początkiem II wojny światowej są oczywiste. Pół kroku dzieli nas od przepaści. Nas wszystkich. Ponieważ szalona imperialna machina wojskowa nie zatrzyma się na ukraińskich granicach. I wtedy znowu będą płakać książki i teatry. Jest jeszcze szansa, by to zatrzymać. Wspólnym wysiłkiem możemy prowadzić informacyjny kontratak przeciwko agresywnym działaniom Kremla. Chcemy napisać piękną sztukę o miłości i wolności, a nie o brutalnej i bezsensownej wojnie.

Konfederacja Dramaturgów Ukrainy

20.02.2014. Kijów

 

Maria Matios - ukraińska pisarka, którą mam zaszczyt tłumaczyć na język polski i deputowana do ukraińskiego parlamentu.

"Złoty Lew"

We Lwowie trwa właśnie XXII Festiwal Teatralny "Złoty Lew". Jak zwykle rozpoczął się kolorową paradą teatralnych postaci, przechodzącą przez centrum miasta. Program festiwalu jest bardzo napięty. Zaprezentowanych zostanie 19 przedstawień scenicznych. Organizatorzy zaprosili wiele zespołów z Ukrainy i zagranicy. Polskę reprezentować będzie Teatr KTO i Wagabunda z Krakowa oraz Teatr Makata z Warszawy. Poza tym będą goście z Gruzji, Tadżykistanu, Rosji i Austrii.
Poza sztuką sceniczną festiwal promuje także teatr uliczny. Tym razem przygotowano aż trzy takie spektakle.

Galicyjskie Spotkania 2012

Konferencja: Galicyjskie Spotkania 2012

 27 września 2012 r.

Instytut Badań Literackich PAN

Warszawa, ul.Nowy Świat 72, s.144

Referaty:

9.20-11.00
1.Katarzyna Stańczak-Wiślicz /Warszawa/- Koniec wojny i powojnie w Przemyślu w świetle prasy lat 1945-1948

2.Andrzej Albiniak /Kraków/, Sekularyzacja złocistym smakiem. Buski klasztor dominikanów a historia piwowarstwa w Galicji.

3.Jerzy Myśliński /Warszawa/, Kultura polityczna Galicji na przełomie XIX i XX.

4. Igor Smolski /Lwów/, Orientacje polityczne i kulturalne Żydów galicyjskich w drugiej połowie XIX i na początku XX w.

5.Krzysztof Fiołek /Kraków/, Syndrom galicyjski. Myśl polityczna-powieść-styl życia.

11.00-11.30 przerwa na kawę

11.30-13.30
1. Lidiia Kovalets  (Ковалець Лідія) /Czerniowce/, «Юрій Федькович в осягненні польськомовної літературно-критичної думки Галичини кінця ХIХ – початку ХХ століття: досвід Каєтана Абгаровича (Абгар-Солтана).

2.Jan Tomkowski /Warszawa/, Czy można żyć miłością? O listach Kornela Ujejskiego.

3. Ivanna Devdiuk (Девдюк Іванна) /Iwano-Frankiwsk/ , «Галицькі видання «шекспірівських творів» у перекладі Пантелеймона Куліша».

4.Anna Korzeniowska-Bihun /Warszawa/, Recepcja Juliusza Słowackiego na Ukrainie

5.Urszula Jakubowska /Warszawa/, Beata Obertyńska o swej matce Maryli Wolskiej

6.Jan Choroszy /Wrocław/, Czego Władysław Łoziński nauczył Stasia Vincenza.

13.30- 14.15 dyskusja
14.15- 15.30 przerwa obiadowa    

15.30- 17.30
1.Jerzy Z. Pająk / Kielce/, Narodowy ruch ukraiński w czasie I wojny światowej

2. Natalia Aleksiun /Warszawa/,Opieka nad sierotami żydowskimi w Galicji u progu II Rzeczypospolitej

3.Adam Bańdo /Kraków/, Krakowski a warszawski okres „Czasu”- studium porównawcze.

4. Olga Ciwkacz /Iwano-Frankiwsk/, Marcelina Grabowska jako dziennikarka „Kuriera Stanisławowskiego” /1931-1934/

5.Anna Kuligowska-Korzeniewska /Warszawa/,”Byliśmy zapatrzeni w internacjonalizm”…Polskie „Vikna” /1930/ i ukraiński „Miesięcznik Literacki” /1931/.

6. Maria Lewańska /Warszawa/, Galicja i pamięć w twórczości Anny Tarnowskiej-Wojak i Wilhelma Sasnala.

17.30-18.30 dyskusja
18.30 –zamknięcie konferencji

Przygotowania do zjazdu ukrainistów

W sobotę 18 sierpnia w Warszawie odbyło się spotkanie inicjatorów zjazdu absolwentów warszawskiej ukrainistyki. Zjazd planowany jest na początek września 2013 r. Niebawem powołany zostanie Komitet Organizacyjny, którego zadaniem będzie dopięcie wszystkiego na ostatni guzik
A tymczasem zwracamy się z prośbą do wszystkich absolwentów warszawskiej ukrainistyki, porozsypywanych po świecie, by się nawzajem informowali o planowanym spotkaniu. Z organizatorami na razie można kontaktować się poprzez formularz na tym blogu.

"I chyba nigdy nie jest inaczej"

W Teatrze im. Iwana Franki w Iwano-Frankiwsku trwają próby przed planowaną na październik premierą spektaklu na podstawie powieści Marii Matios "I chyba nigdy nie jest inaczej" (traktuję to jako tytuł roboczy - po ukraińsku "Majże nikoły ne nawpaky").
Właśnie tłumaczę tę powieść na polski. Jest to huculska saga rodzinna, niebywale wstrząsająca jeśli chodzi o sposób traktowania historii. Maria Matios chyba jako pierwsza ukraińska pisarka tak otwarcie mówi, np. o przemocy wobec kobiet w społeczności huculskiej, w tym przemocy wojennej.
"I chyba nigdy nie jest inaczej" będzie trzecią powieścią autorki, która doczekała się swej inscenizacji na iwano-frankiwskiej scenie. Poprzednie dwie to "Nacja" i "Słodka Darusia". Oba spektakle gościły w ubiegłym roku w Polsce: "Nacja" w Rzeszowie, "Słodka Darusia" w Koszalinie. Reżyserem wszystkich jest Rostysław Derżypilski.
Uchylę rąbka tajemnicy - niedawno rozpoczęły się prace nad ekranizacją "I chyba nigdy nie jest inaczej". Ale o tym innym razem...