"Ostatnia szychta" Ołeksija Rosycza

W czerwcowym numerze "Dialogu" ukazało się moje tłumaczenie "Ostatniej szychty" Ołeksija Rosycza - jednej z najlepszych współczesnych sztuk ukraińskich, na które się natknęłam. Jest to opowieść o górnikach z Donbasu, którzy od miesięcy nie dostają pensji, nie mają czym wykarmić rodzin i specjalnie wywołują katastrofę w kopalni, by ich bliscy otrzymali odszkodowania. Historia ta przedstawiona została w iście brechtowskim stylu, poprzez całą serię scen obyczajowych i szeroką galerię najróżniejszych ludzkich typów. To bardzo smutna sztuka, choć autor nazwał ją "tragikomedią", ale właśnie ten komiczny odcień, wyczuwalny w dialogach, jeszcze bardziej pogłębia tragiczną wymowę całości. "Ostatnia szychta" to właściwie odpowiedź na pytanie, dlaczego wybuchł Majdan. Przedstawienie takiego stanu, w którym społeczeństwo zostaje dociśnięte do ściany; takiej desperacji i ostateczności, która znajduje swe ujście tylko w wybuchu najzwyklejszej ludzkiej złości.

Apel o uwolnienie Pawła Jurowa i Denysa Hryszczuka

 Rodzina i przyjaciele Pawła Jurowa i Denysa Hryszczuka zwracają się z prośbą o zapoznanie się z poniższym apelem o uwolnienie Pawła Jurowa i Denysa Hryszczuka, którzy od piątku przetrzymywani są przez separatystów w Słowiańsku na Ukrainie. Bylibyśmy wdzięczni za Państwa wsparcie i złożenie podpisu. Aby wesprzeć nasze starania, prosimy o wysłanie apelu podpisanego imieniem i nazwiskiem (oraz nazwą stanowiska/zawodu i instytucji) na adres freepavlo@gmail.com. Planujemy przesłać apel z podpisami zarówno do ukraińskich, jak i międzynarodowych instytucji wierząc, że pomoże to w uwolnieniu Pawła i Denysa. Z góry dziękujemy za wsparcie.

Apel o uwolnienie Pawła Jurowa i Denysa Hryszczuka
Apelujemy o uwolnienie Pawła Jurowa i Denysa Hryszczuka, którzy od piątku przetrzymywani są przez separatystów w Słowiańsku na Ukrainie.
Pawło Jurow (ur. 1980), reżyser teatralny oraz Denys Hryszczuk (ur. 1985), wolontariusz zaangażowany w działania artystyczne, w piątek 25 kwietnia przyjechali do Słowiańska, skąd tego samego dnia mieli wracać do Kijowa. Po południu ich telefony zamilkły. W poniedziałek 28 kwietnia do rodzin dotarła wiadomość, że Pawło i Denys są przetrzymywani przez separatystów. Nie ma z nimi kontaktu, nie wiadomo, kiedy zostaną uwolnieni, nie wiadomo, co było przyczyną zatrzymania.
Pawło Jurow jest reżyserem teatralnym, działaczem kultury, laureatem nagrody „Kijowski Pektorał” 2011, twórcą inicjatywy promującej współczesną dramaturgię światową „DramPortal”, współpracownikiem najważniejszych ukraińskich festiwali teatralnych oraz sieci East European Performing Arts Platform (Wschodnioeuropejskiej Platformy Sztuk Performatywnych).
Apelujemy o natychmiastowe uwolnienie Pawła Jurowa i Denysa Hryszczuka.
Wierzymy, że ten międzynarodowy apel ludzi kultury przyniesie efekt i obaj jak najszybciej będą mogli bezpiecznie wrócić do swych domów i kontynuować pracę artystyczną.

Apel dramaturgów ukraińskich

Dramaturdzy i Działacze Teatralni Świata,

zwracają się do Was dramaturdzy Ukrainy – kraju, który dziś się próbuje złamać, przeciwko któremu władze Federacji Rosyjskiej długi czas prowadziły wojnę informacyjną, a obecnie rozpoczynają prawdziwą, łamiąc wszystkie międzynarodowe zobowiązania, zwłaszcza Porozumienie Budapeszteńskie, gwarantujące nasze bezpieczeństwo. Pokojowe akcje protestu na Majdanie przeciwko wycofaniu się z kursu eurointegracji, korupcji i łamaniu praw do życia i wolności stały się naszą Rewolucją Godności. Oskarżenia o nacjonalizm i totalitaryzm są kłamstwem propagandowym naszego krwawego dyktatora i władz FR, nie mającym niczego wspólnego z rzeczywistością. Wśród tych, którzy stanęli w obronie Majdanu i poszerzyli szeregi „Niebiańskiej Sotni” poległych, są Ukraińcy ze wszystkich stron Ukrainy, Rosjanie i Białorusini, Ormianie i Żydzi, Gruzini i Tatarzy. Natomiast głównymi terrorystami w kraju stali się wysokiej rangi urzędnicy na czele z byłym prezydentem Wiktorem Janukowyczem, którzy wykorzystali przeciw ludności cywilnej cały arsenał dyktatury faszystowskiej, łącznie z siłami bezpieczeństwa, milicją, sądami i kryminalnymi najemnikami: masowe pobicia, tortury, palenie samochodów i budynków, ataki gazowe i granaty, armatki wodne i pojazdy opancerzone, bezprawne zatrzymania, strzały z karabinów snajperskich i automatów. Strzelano do aktywistów i przechodniów, do dziennikarzy i medyków, duchownych i artystów. Przez trzy miesiące nasz naród walczył o prawo do godnego życia za cenę setek zabitych, tysiąca rannych i złamanych losów tysięcy innych. Wśród nich są także nasi koledzy – działacze teatralni i pisarze. Były prezydent haniebnie uciekł z kraju i jest ścigany listem gończym za zorganizowanie masowych zabójstw. A parlament podejmuje decyzje służące stabilizacji kraju i odnowieniu kursu radykalnych reform i eurointegracji. Jesteśmy wdzięczni wielu krajom świata za skuteczne poparcie. Nareszcie mieliśmy kilka dni pokoju i wolności. Jednakże stało się jasne, że prawdziwym autorem potężnego scenariusza terrorystycznego na Ukrainie były władze FR. Putin i jego drużyna boją się Majdanu, ponieważ Majdan to nie terytorium, lecz sposób myślenia społeczeństwa obywatelskiego, to wewnętrzny bastion wolności. Przecież teraz Majdan zjawił się także na placu Czerwonym – setki Rosjan zostały aresztowane za pokojową akcję pod hasłem „Nie – wojnie”. Władza na Kremlu nie tylko udziela schronienia i nadaje obywatelstwo przestępcom, którzy rozstrzeliwali i katowali obywateli Ukrainy, ale także ogłosiła krucjatę przeciwko nieistniejącemu nazizmowi, zasadniczo powtarzając retorykę i metody Hitlera. Żal, że formalnym pretekstem do rozpoczęcia działań wojennych stał się język i kultura – obrona rosyjskojęzycznych mieszkańców Ukrainy. Jest to absolutne kłamstwo. Prawa Rosjan i język rosyjski nigdy nie były prześladowane na Ukrainie. W przeciwieństwie do Rosji, gdzie nie ma żadnej ukraińskiej szkoły, przedszkola, teatru czy gazety mimo obecności największej diaspory etnicznych Ukraińców. Ponadto o język walczy się na stronach książek i scenach teatrów. Kiedy kulturę próbuje się chronić automatami i czołgami – kultura umiera. Każda. I ukraińska, i rosyjska. Na Ukrainie nie trzeba nikogo chronić. Jesteśmy pokojowym, wielonarodowościowym krajem, któremu wystarczyło uczucia ludzkiej godności i odwagi, by zrzucić przestępczy rząd. Nie dla zysku, a dla wartości demokratycznych. My nie chcemy walczyć z Rosjanami. Życzymy im pokoju i dobrobytu.
Dramaturdzy i Działacze Teatralni Świata,
wydarzenia na Ukrainie dotyczą każdego. Jesteśmy u progu wojny, która może się stać straszną próbą dla całego świata, przecież paralele z początkiem II wojny światowej są oczywiste. Pół kroku dzieli nas od przepaści. Nas wszystkich. Ponieważ szalona imperialna machina wojskowa nie zatrzyma się na ukraińskich granicach. I wtedy znowu będą płakać książki i teatry. Jest jeszcze szansa, by to zatrzymać. Wspólnym wysiłkiem możemy prowadzić informacyjny kontratak przeciwko agresywnym działaniom Kremla. Chcemy napisać piękną sztukę o miłości i wolności, a nie o brutalnej i bezsensownej wojnie.

Konfederacja Dramaturgów Ukrainy

20.02.2014. Kijów

 

Maria Matios - ukraińska pisarka, którą mam zaszczyt tłumaczyć na język polski i deputowana do ukraińskiego parlamentu.

"Złoty Lew"

We Lwowie trwa właśnie XXII Festiwal Teatralny "Złoty Lew". Jak zwykle rozpoczął się kolorową paradą teatralnych postaci, przechodzącą przez centrum miasta. Program festiwalu jest bardzo napięty. Zaprezentowanych zostanie 19 przedstawień scenicznych. Organizatorzy zaprosili wiele zespołów z Ukrainy i zagranicy. Polskę reprezentować będzie Teatr KTO i Wagabunda z Krakowa oraz Teatr Makata z Warszawy. Poza tym będą goście z Gruzji, Tadżykistanu, Rosji i Austrii.
Poza sztuką sceniczną festiwal promuje także teatr uliczny. Tym razem przygotowano aż trzy takie spektakle.

Galicyjskie Spotkania 2012

Konferencja: Galicyjskie Spotkania 2012

 27 września 2012 r.

Instytut Badań Literackich PAN

Warszawa, ul.Nowy Świat 72, s.144

Referaty:

9.20-11.00
1.Katarzyna Stańczak-Wiślicz /Warszawa/- Koniec wojny i powojnie w Przemyślu w świetle prasy lat 1945-1948

2.Andrzej Albiniak /Kraków/, Sekularyzacja złocistym smakiem. Buski klasztor dominikanów a historia piwowarstwa w Galicji.

3.Jerzy Myśliński /Warszawa/, Kultura polityczna Galicji na przełomie XIX i XX.

4. Igor Smolski /Lwów/, Orientacje polityczne i kulturalne Żydów galicyjskich w drugiej połowie XIX i na początku XX w.

5.Krzysztof Fiołek /Kraków/, Syndrom galicyjski. Myśl polityczna-powieść-styl życia.

11.00-11.30 przerwa na kawę

11.30-13.30
1. Lidiia Kovalets  (Ковалець Лідія) /Czerniowce/, «Юрій Федькович в осягненні польськомовної літературно-критичної думки Галичини кінця ХIХ – початку ХХ століття: досвід Каєтана Абгаровича (Абгар-Солтана).

2.Jan Tomkowski /Warszawa/, Czy można żyć miłością? O listach Kornela Ujejskiego.

3. Ivanna Devdiuk (Девдюк Іванна) /Iwano-Frankiwsk/ , «Галицькі видання «шекспірівських творів» у перекладі Пантелеймона Куліша».

4.Anna Korzeniowska-Bihun /Warszawa/, Recepcja Juliusza Słowackiego na Ukrainie

5.Urszula Jakubowska /Warszawa/, Beata Obertyńska o swej matce Maryli Wolskiej

6.Jan Choroszy /Wrocław/, Czego Władysław Łoziński nauczył Stasia Vincenza.

13.30- 14.15 dyskusja
14.15- 15.30 przerwa obiadowa    

15.30- 17.30
1.Jerzy Z. Pająk / Kielce/, Narodowy ruch ukraiński w czasie I wojny światowej

2. Natalia Aleksiun /Warszawa/,Opieka nad sierotami żydowskimi w Galicji u progu II Rzeczypospolitej

3.Adam Bańdo /Kraków/, Krakowski a warszawski okres „Czasu”- studium porównawcze.

4. Olga Ciwkacz /Iwano-Frankiwsk/, Marcelina Grabowska jako dziennikarka „Kuriera Stanisławowskiego” /1931-1934/

5.Anna Kuligowska-Korzeniewska /Warszawa/,”Byliśmy zapatrzeni w internacjonalizm”…Polskie „Vikna” /1930/ i ukraiński „Miesięcznik Literacki” /1931/.

6. Maria Lewańska /Warszawa/, Galicja i pamięć w twórczości Anny Tarnowskiej-Wojak i Wilhelma Sasnala.

17.30-18.30 dyskusja
18.30 –zamknięcie konferencji

Przygotowania do zjazdu ukrainistów

W sobotę 18 sierpnia w Warszawie odbyło się spotkanie inicjatorów zjazdu absolwentów warszawskiej ukrainistyki. Zjazd planowany jest na początek września 2013 r. Niebawem powołany zostanie Komitet Organizacyjny, którego zadaniem będzie dopięcie wszystkiego na ostatni guzik
A tymczasem zwracamy się z prośbą do wszystkich absolwentów warszawskiej ukrainistyki, porozsypywanych po świecie, by się nawzajem informowali o planowanym spotkaniu. Z organizatorami na razie można kontaktować się poprzez formularz na tym blogu.